Zagospodarowanie biotopów wodnych

Kolega Paweł Pypłacz, Przewodniczący Komisji Hodowlanej przy Okręgowej Radzie Łowieckiej w Opolu opracowała w oparciu o własne doświadczenia porady do Zagospodarowania biotopów wodnych. Wszystkich zainteresowanych losem zwierzyny drobnej w łowiskach wodno-błotnych zachęcamy do lektury.

Zagospodarowanie biotopów wodnych

Wstęp

Na terenie Polski od wielu lat obserwujemy szereg zjawisk negatywnie wpływających na populacje zwierzyny drobnej . Są to: chemizacja rolnictwa i intensyfikacja produkcji rolnej, rozwój infrastruktury drogowej, narastające problemy z zagospodarowaniem odpadów komunalnych, ekspansja budowlana na terenach podmiejskich, niekontrolowany rozwój masowej turystyki, absurdalna polityka ochrony gatunków drapieżnych, błędy popełnione przy melioracjach terenów podmokłych.

Wszystkie te czynniki, a także wiele innych  powodują, że w zastraszającym tempie maleje ilość ptaków i małych ssaków.

Oprócz rodzimych gatunków  ptaków drapieżnych, krukowatych, wałęsających się psów i bezpańskich kotów, kun, lisów, tchórzy, wydr, pojawiły się nowe, błyskawicznie rozprzestrzeniające się gatunki : jenot, norka, szop pracz.

Najtrudniejsze warunki do odtworzenia rodzimych gatunków występują  na terenach biotopów bagienno-błotnych. Są one naturalną ostoją i matecznikiem dla  ptactwa gniazdującego na ziemi . Lęgi tych ptaków są szczególnie narażone na zniszczenie i pożarcie.

Do najbardziej zagrożonych utratą potomstwa należą dzikie kaczki.

W związku z tym dzierżawcy i zarządcy obwodów łowieckich ,na terenie których znajdują się biotopy wodne, winni niezwłocznie przystąpić do efektywnego zagospodarowania terenów podmokłych między innymi poprzez stworzenie lepszych warunków do wyprowadzenia lęgów.

Założenia szczegółowe

 W tym celu zaleca się zakładanie sztucznych gniazd (koszy lęgowych) na zbiornikach , bagnach i ciekach wodnych.

Kosze zakładamy na pojedynczych lub podwójnych palach umocowanych w ziemi na wybranym miejscu . Na określonej wysokości pala, na jego obwodzie, montujemy odcinek  rury PCF o długości 30-40 cm lub odpowiednio spreparowaną butelkę po wodzie mineralnej . Ochroni to gniazdo przed drapieżnikami od dołu. Do pala mocujemy deskę poziomą , która będzie bazą do mocowania gniazda.

 

 

fot.1 pal do montażu kosza

Gniazdo wiklinowe montujemy  w trzcinach , krzewach, tataraku, kierując otwór wylotowy na lustro wody. Należy przy tym pamiętać, aby dno gniazda było usytuowane minimum 30 cm nad maksymalny  poziom lustra wody w zbiorniku. Do gniazda koniecznie wkładamy niewielką ilość darni, mchu, gleby mineralnej, suchej trawy. Pozwoli to stworzyć w gnieździe warunki zbliżone do naturalnych.

Fot.2 i 3 gniazda lęgowe minimum 30 cm powyżej maksymalnego punktu spiętrzania.

Tego typu gniazda można również montować w rozwidleniach drzew i krzewów w pobliżu zbiorników,  jak  również w gałęziach zatopionych drzew.

Fot.4 montaż gniazd w rozwidleniach drzew i krzewów.

Fot.5  prawidłowo wybrane miejsce do zamontowania gniazd.

Mimo, że gniazda wiklinowe zabezpieczają wysiadującą kaczkę i jej jaja przed wszelkimi drapieżnikami  i agresywnymi zalotnikami,  zaleca się zamaskować je dodatkowo występującymi wokoło roślinami.

Ostateczny termin zakładania gniazd mija w lutym.

Pod koniec sierpnia sprawdzamy, ile gniazd w danym sezonie było zasiedlonych. Czyścimy i naprawiamy uszkodzenia.

Gniazda, w  których nie udały się lęgi przenosimy w inne miejsca.

Wnioski

 Należy  ograniczyć odstrzał kaczek w pierwszych tygodniach sezonu łowieckiego  do kaczorów.  Kaczka zawsze wraca wiosną tam, gdzie wywiodła młode. W te  miejsca  wraca również jej zeszłoroczne potomstwo .

Należy przestrzegać  zasady-im bardziej utrudnimy drapieżnikowi znalezienie lęgu, tym większym  będziemy się cieszyć przychówkiem w łowisku.

Skuteczność wykorzystania sztucznych gniazd lęgowych  w pierwszym sezonie sięga od 10 do30%, wzrastając w następnych sezonach do 40-50%.  Sukces lęgowy kaczek jest również w znacznym stopniu zależny  od wykorzystania naturalnych warunków biotopów wodnych  takich jak poziom wody w okresie lęgowym, zakrzaczenia, stan trofizacji zbiornika, czy wreszcie eksploatacja gospodarcza i turystyczna obiektu.

Istotnym elementem w zagospodarowaniu biotopów wodnych jest redukcja stanu drapieżników, w tym celu od 2010 roku można już stosować pułapki żywo łowne.

 

Z łowieckim pozdrowieniem Darz Bór

Paweł Pypłacz – o autorze

 

 

 

 


Artykuł w formacie pdf do pobrania:

Wróć do działu"Bez kategorii and HODOWLA"